ࡱ> 463q$bjbjt+t+4AA ]&&&&&&&prrrrrr$a UZ&&&&&p:,f,&&&&pbp&&p;xpBeleidsadvies onder een golfplaten dak Oud-Verenigingsdirecteur Popma aan de slag in Kenia Leo Popma ervoer onlangs het bibliotheekwezen eens van een minder georganiseerde kant dan tijdens zijn jaren als directeur van het NBLC. De gepensioneerde meester in de rechten verruilde zijn Friese stek een maand lang voor een huisje met een lekkend golfplaten dak in Kenia, en dat in het regenseizoen. In Zimmerman, een voorstadje van Nairobi, stelde hij een meerjarenplan op voor de lokale bibliotheek. Popma, directeur bij de Vereniging van 1993 tot 1999, kreeg deze bijzondere vrijwilligersklus via het Programma Uitzending Managers (PUM) van het VNO/NCW, dat gepensioneerde managers inschakelt om in het buitenland iets nuttigs op hun vakgebied te doen. Hij moest maar liefst een jaar geduld betrachten na zijn aanmelding voor het programma: Bibliotheken zijn een schaars goed, aldus de oud-directeur. Geen telefoon of computer De bibliotheek van Zimmerman bleek te zijn gevestigd op de derde verdieping van een klein winkelcentrum, als zodanig onherkenbaar vanaf de straat gezien. Er was (en is) geen computer, geen telefoon, geen kopieerapparaat en soms geen stroom. De tarieven zijn hoog omdat de bibliotheek niet aan de overheid verbonden is en het behalve van donaties van de contributiegelden moet hebben. Toch is het gebouw vaak bomvol, vooral met schoolkinderen die er begeleid door studenten hun huiswerk maken, op de vlucht voor de huiselijke hectiek. Popmas taak was het opstellen van een vijfjarenplan, maar er kwam meer kijken bij de opdracht. Zo heette de particuliere bibliotheek Americana Library, omdat de basis voor de boekencollectie werd gevormd door een donatie van de Maine University. Een naam die te ver afstond van de wijkbewoners, vond Popma, en bovendien tot politieke controverses kan leiden. Het bestuur stemde ermee in de naam te wijzigen in het wat dichter bij huis liggende Zimmerman Public Library. Geen contact met soortgenoten Een substantieel deel van de klus bestond uit het benaderen van mogelijke partners. Hij bouwde er een netwerk op van verschillende instanties waarmee samengewerkt kon worden, zoals het Institute of African Family Studies, dat zich onder meer op seksuele voorlichting en aids-bestrijding richt. Een belangrijk contact was dat met de Kenya National Library Service. Voorafgaand aan zijn vertrek vond Popma tot zijn verrassing een schat aan informatie over deze staatsinstelling op het internet. Het KNLS bleek een netwerk van bibliotheken in Kenia te hebben. De Zimmerman Public Library had er echter geen enkele binding mee. De bibliothecarissen van de ZPL hadden geen contact met soortgenoten, aldus Popma. Exorbitante contributie Het wantrouwen van de bibliothecarissen in overheidsbemoeienis kwam niet uit de lucht vallen. Zo waren er in de tijd dat Popma in Kenia verbleef, dat pas in 1963 onafhankelijk werd, verschillende opstandjes op ministeries vanwege salarisachterstanden. Toch vond hij dat er aansluiting gezocht moest worden: Isolement werkt niet, de bevolking van Zimmerman werd de dupe. De contributies waren exorbitant hoog naar Nederlandse begrippen. Hij wist het bestuur zover te krijgen dat hij een poging tot contact mocht ondernemen. Het KNLS bleek hevig genteresseerd te zijn in samenwerking. De club was er net toe overgestapt om alleen nog nieuwe bibliotheken te stichten als het pand betaald werd door de gemeente. In Zimmerman was al een bibliotheek met bijbehorend pand, dus zo was er voor beide partijen voordeel te behalen. Bovendien was de staatsgesubsidieerde instelling onder de indruk van de prestaties van het potentile lid: op een paar vierkante meter hadden ze in twee jaar tijd een jaarlijks bezoekersaantal van 9.500 weten te bereiken. Met dank aan de inzet van medewerkers en bestuur, die keihard werkten volgens Popma: Puur uit sociale overwegingen en zonder enige subsidie. Aan het voeteneind van Nairobi Dat de bibliotheek ondanks de hoge contributies zoveel bezoekers trekt, is geen geringe prestatie in het voorstadje, waar zon veertig procent van de bevolking werkloos is. Daarnaast moet rond de twintig procent rondkomen van de opbrengst van een kioskje dat die naam nauwelijks verdient: Drie planken, een golfplaat met vier aardappelen en een zakje bonen, beschrijft Popma. De armoede is overal te bespeuren: Er was geen enkele bestrating en in de regentijd, die net begonnen was, had je te maken met dirt roads. De stad ligt daarbij ook nog eens onderaan de heuvel, letterlijk aan het voeteneind van Nairobi. Geen gebrek aan vrijwilligers Waar de armlastige bibliotheek in ieder geval geen geld aan hoeft uit te geven is de menskracht voor allerlei activiteiten. Zo begeleiden studenten van de Kenyata University s avonds huiswerkklasjes. Aan vrijwilligers geen gebrek, ook niet voor nog op te zetten projecten, zoals een verhalenuur en voorleeswedstrijden die Popma er wil invoeren: Enthousiasme kweken voor verhalen is de beste analfabetismebestrijding. Vrijwilligerswerk is populair omdat het aanbod van vrijtijdsbesteding verder heel beperkt is en de alomtegenwoordige kerken de gemeenschapszin hoog in het vaandel hebben staan. Alle christelijke stromingen zijn te vinden in Zimmerman, maar vooral de wat meer expressieve als de Pinkstergemeente: De zondagen zijn er heel bijzonder. De lucht deint van de kerkmuziek, die overal de ramen uit swingt, het is ongelooflijk luidruchtig en muzikaal, ondervond Popma. Wondertje vereist Een leuk initiatief om mensen van de straat te houden, noemt Leo Popma het Programma Uitzending Managers gekscherend. Zijn inzet bewijst echter dat het hem om meer gaat dan vrijetijdsbesteding. Net terug uit Kenia stort hij zich op het verwerven van de financin om het vijfjarenplan te kunnen verwezenlijken: Dit rapport is puur geschreven om ermee de boer op te gaan. De kiem werd al gelegd met de aansluiting bij de KNLS: De Keniase overheid moet weet hebben van het bestaan van de bibliotheek, de City Counsil van Narobi mag best de helft van de jaarhuur betalen als opening. Maar daarmee is de Zimmerman Public Library er niet. Het door Popma opgestelde prioriteitenprogramma voor de komende 1,5 jaar behelst onder meer de aanschaf van computerapparatuur, een bijbehorend scholingsplan voor de medewerkers en een telefoonaansluiting. Popma is hierover in gesprek met verschillende fondsen. Ook heeft hij de voorwaarden voor een nieuwe behuizing opgesteld: Met drie, vier ton ben je al een heel eind. Als je dat toch eens bij elkaar kunt harken bij ministeries en fondsen Maar op een bepaald moment moet er een wondertje gebeuren. Naast deze begrotelijke zaken staan ook gebruikte boeken en dito inventaris op de verlanglijst: Er is een groot gebrek aan romans, zowel in de eigen talen als de Engelse. De smaak van het pionieren te pakken Voor zijn pensionering ging Leo Popma al meerdere keren beroepsmatig de grens over. Daar deed hij niet alleen ervaring op met buitenlandse projecten, maar kreeg hij ook de smaak goed te pakken. Met name het basale van het werk spreekt de ex-directeur aan: Het is heel goed te vergelijken met hoe het bij ons was in de jaren 60 en 70. Plattelandsbieb en bibliobus kwamen toen van de grond en hetzelfde pioniersachtige tref je nu aan in Kenia. Het is z ver verwijderd van alle bureaucratische constellaties. Hier hebben we een heel bouwwerk en daar is ook niet aan te ontkomen. Als je nu het rapport Meijer leest, er moeten BOBs komen, de voorzitter wordt door de minister benoemd Wij hebben zulke structuren nodig, professionele en bureaucratische stelsels. Dan is dit heel aardig. Beide benen op de grond, handen uit de mouwen. Direct in het belang van de mensen werken is leuk! Keniase klus nog niet geklaard Leo Popmas Keniase klus is nog niet geklaard. In september gaat hij weer een maand naar Zimmerman en dan waarschijnlijk met de jaarwisseling weer. De periodes eromheen staan ook in het teken van Kenia: Je bent een maand bezig met de voorbereidingen en na afloop heb je twee weken nodig om af te kicken. Daarnaast moeten de middelen nog geworven worden om de ZPL op een hoger plan te tillen en dat kan altijd tussen de bedrijven door. Bij een project in Zuid-Afrika, zon vijf jaar geleden, was er ergens in Nederland een bibliotheek die een complete inventaris schonk, werpt Popma een balletje op. Anne Hottenhuis &[\|<[U`Tg."M"$$5CJ6CJCJ55CJ '[\ {|;<[TUg'[\ {|;<[TUg!-"."M"N"$$$$$$$$$$$$$$$$$4!-"."M"N"$$$$$$$$$$$$$$$$$. A!"#$% [*@* StandaardmH(@(Kop 1$@&CJ,@,Kop 2$@&5CJDA@DStandaardalinea-lettertype0B@0Platte tekstCJ 4!! }k*$$$"H yyj m w w x :[[foggfmryfk "H yyj m w w x :[[foggfk hottenhuisC:\Mijn documenten\leopopma.doc hottenhuisC:\Mijn documenten\leopopma.doc hottenhuisC:\Mijn documenten\leopopma.doc hottenhuisC:\Mijn documenten\leopopma.doc hottenhuisC:\Mijn documenten\leopopma.doc hottenhuisC:\Mijn documenten\leopopma.doc hottenhuisC:\Mijn documenten\leopopma.doc hottenhuisC:\Mijn documenten\leopopma.doc hottenhuisC:\Mijn documenten\leopopma.doc hottenhuisC:\Mijn documenten\leopopma.doc@ r @G:Times New Roman5Symbol3&:Arial"1T&WX!0dGDddd hottenhuis hottenhuis Oh+'0t 0< HT\dlDdddfdddhottenhuisottottNormal.dothottenhuis88tMicrosoft Word 8.0@N<;@DM@O ; ՜.+,D՜.+,<hp stichting NBLC1DdddTitle 6> _PID_GUIDAN{10DCDEC2-3805-11D5-87E9-0002B32185EA} !"$%&'()*,-./0125Root Entry F4 ";71TableWordDocument4SummaryInformation(#DocumentSummaryInformation8+CompObjjObjectPool "; "; FMicrosoft Word-document MSWordDocWord.Document.89q